سکته قلبی چیست؟ علائم، درمان و راه های پیشگیری از حمله قلبی

سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) یک وضعیت اضطراری پزشکی است که در آن عضله قلب به دلیل نرسیدن جریان خون کافی، شروع به از بین رفتن می‌کند. این وضعیت معمولاً به دلیل انسداد در شریان‌هایی که خون را به قلب می‌رسانند، رخ می‌دهد. اگر کادر درمانی جریان خون را به‌سرعت بازنگرداند، سکته قلبی می‌تواند منجر به آسیب دائمی قلب و حتی مرگ شود.

سکته قلبی چیست؟

سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) یک وضعیت بسیار خطرناک است که در اثر کاهش جریان خون به بخشی از عضله قلب رخ می‌دهد. این کاهش جریان خون معمولاً به دلیل انسداد در یک یا چند شریان قلبی ایجاد می‌شود. انسداد در شریان‌های کرونری مانع از رسیدن خون به عضله قلب می‌شود و منجر به سکته قلبی می‌گردد.
در صورت عدم دریافت خون، عضله قلبی آسیب‌دیده شروع به از بین رفتن می‌کند. اگر جریان خون به‌سرعت بازنگردد، سکته قلبی می‌تواند منجر به آسیب دائمی قلب و حتی مرگ شود. سکته قلبی یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده‌ی زندگی است. اگر مشکوک به سکته قلبی در خود یا شخص دیگری هستید، فوراً با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید. زمان در درمان سکته قلبی بسیار حیاتی است و حتی چند دقیقه تأخیر می‌تواند باعث آسیب دائمی قلب یا مرگ شود.
کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما می باشند.
 

در حین سکته قلبی چه اتفاقی می‌افتد؟

در طول یک سکته قلبی، جریان خون به بخشی از قلب متوقف شده یا به شدت کاهش می‌یابد که این امر منجر به آسیب یا مرگ آن بخش از عضله قلب می‌شود. زمانی که بخشی از قلب به دلیل کمبود خون نمی‌تواند عملکرد پمپاژ خود را انجام دهد، ممکن است عملکرد کلی قلب مختل شده و در نتیجه جریان خون به سایر نقاط بدن کاهش یابد یا متوقف شود. این وضعیت در صورت عدم درمان فوری، می‌تواند کشنده باشد.

علائم و نشانه‌های سکته قلبی

سکته قلبی چه حسی دارد؟

بسیاری از افراد هنگام سکته قلبی درد قفسه سینه را تجربه می‌کنند. این درد ممکن است به صورت احساس ناراحتی، فشار، سنگینی یا درد خردکننده باشد. درد معمولاً از قفسه سینه شروع شده و ممکن است به سایر قسمت‌های بدن مانند بازوی چپ (یا هر دو بازو)، شانه، گردن، فک، کمر یا حتی به سمت شکم منتشر شود. برخی افراد ممکن است تصور کنند که دچار سوءهاضمه یا سوزش سر دل شده‌اند، در حالی که در واقع سکته قلبی دارند. در برخی موارد، تنها علائمی مانند تنگی نفس، تهوع یا تعریق شدید مشاهده می‌شود.

علائم سکته قلبی چیست؟

سکته قلبی می‌تواند علائم متعددی داشته باشد که برخی از آن‌ها شایع‌تر هستند.
شایع‌ترین علائم سکته قلبی عبارت‌اند از:

تفاوت علائم سکته قلبی در مردان و زنان

چه عواملی باعث سکته قلبی می‌شوند؟

بیشتر سکته‌های قلبی به دلیل انسداد یکی از رگ‌های خونی تأمین‌کننده خون قلب رخ می‌دهند. این انسداد معمولاً به دلیل تجمع پلاک‌های چربی در داخل شریان‌ها ایجاد می‌شود. این پلاک‌ها ماده‌ای چسبناک هستند که می‌توانند در دیواره داخلی شریان‌ها رسوب کنند (مشابه گرفتگی لوله‌های فاضلاب در اثر تجمع چربی). این روند را آترواسکلروز (تصلب شرایین) می‌نامند. هنگامی که این تجمع در عروق کرونری شدید شود، فرد دچار بیماری عروق کرونری می‌شود.
گاهی اوقات، پلاک‌های داخل شریان‌های کرونری ممکن است پاره شوند و در نتیجه، یک لخته خون در محل پارگی تشکیل شود. اگر این لخته مسیر جریان خون را مسدود کند، عضله قلب دچار کمبود خون شده و سکته قلبی رخ می‌دهد.

سایر علل نادر سکته قلبی

حدود ۵٪ از سکته‌های قلبی بدون پارگی پلاک‌های چربی اتفاق می‌افتند. این نوع سکته می‌تواند به دلایل زیر ایجاد شود:

چه عواملی خطر سکته قلبی را افزایش می دهند؟

چندین عامل کلیدی می‌توانند خطر ابتلا به سکته قلبی را افزایش دهند. برخی از این عوامل غیرقابل تغییر هستند، اما برخی دیگر را می‌توان با تغییر سبک زندگی کنترل کرد.
 

عوامل غیرقابل تغییر:
🔹 سن و جنسیت: با افزایش سن، خطر سکته قلبی افزایش می‌یابد. برای مردان، این خطر از ۴۵ سالگی و برای زنان از ۵۰ سالگی یا پس از یائسگی بیشتر می‌شود.
🔹 سابقه خانوادگی بیماری قلبی: اگر یکی از والدین یا خواهر و برادر شما سابقه بیماری قلبی یا سکته قلبی در سنین پایین داشته باشد، خطر شما نیز افزایش می‌یابد. این خطر در موارد زیر بیشتر است:
•    اگر بستگان درجه یک زن (مادر یا خواهر) قبل از ۵۵ سالگی دچار بیماری قلبی شده باشند.
•    اگر بستگان درجه یک مرد (پدر یا برادر) قبل از ۶۵ سالگی دچار بیماری قلبی شده باشند.

عوامل مرتبط با سبک زندگی:

بیماری‌ها و شرایط پزشکی مرتبط با افزایش خطر سکته قلبی:

کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما می باشند.

عوارض سکته قلبی

سکته قلبی می‌تواند منجر به عوارض جدی و تهدیدکننده زندگی شود، از جمله:

چگونه متوجه شوم که سکته قلبی داشته‌ام؟

پزشکان معمولاً سکته قلبی را در بخش اورژانس تشخیص می‌دهند. اگر علائم سکته قلبی دارید، مراحل زیر انجام می‌شود:

آزمایش‌های تشخیصی برای سکته قلبی

چگونه سکته قلبی درمان می‌شود؟

هدف اصلی درمان سکته قلبی بازگرداندن جریان خون به عضله قلب در سریع‌ترین زمان ممکن است. درمان ممکن است شامل داروها، اکسیژن درمانی یا روش‌های تهاجمی مانند آنژیوپلاستی و جراحی باشد.

روش‌های درمانی سکته قلبی

اکسیژن درمانی
افرادی که دچار مشکل تنفسی یا کاهش سطح اکسیژن خون هستند، از اکسیژن مکمل استفاده می‌کنند. اکسیژن از طریق یک لوله بینی یا ماسک تجویز می‌شود تا فشار روی قلب کاهش یابد و اکسیژن‌رسانی بهبود یابد.

داروهای درمان سکته قلبی
💊 داروهای ضدلخته: شامل آسپیرین و سایر داروهای ضدانعقادی برای جلوگیری از گسترش لخته‌های خون در عروق کرونری.
💊 نیتروگلیسیرین: این دارو عروق خونی را گشاد کرده و به کاهش درد قفسه سینه کمک می‌کند.
💊 داروهای حل‌کننده لخته (ترومبولیتیک): این داروها تنها در ۱۲ ساعت اول پس از سکته قلبی استفاده می‌شوند و می‌توانند لخته خون را حل کرده و جریان خون را بازگردانند.
💊 داروهای ضد آریتمی: برای جلوگیری یا متوقف کردن اختلالات ضربان قلب که پس از سکته قلبی ممکن است رخ دهد.
💊 مسکن‌ها: معمولاً از مورفین برای کاهش درد قفسه سینه استفاده می‌شود.
💊 بتابلوکرها: این داروها ضربان قلب را کاهش داده و به بهبود عملکرد قلب پس از حمله قلبی کمک می‌کنند.
💊 داروهای ضد فشار خون (آنتی‌هیپرتانسیوها): فشار خون را کاهش داده و به کاهش آسیب قلبی کمک می‌کنند.
💊 استاتین‌ها: این داروها سطح کلسترول را کاهش داده و باعث پایداری پلاک‌های چربی در عروق کرونری می‌شوند تا از حمله قلبی مجدد جلوگیری کنند.

روش‌های مداخله‌ای درمانی
🔹 آنژیوپلاستی (PCI) و استنت گذاری
در این روش، پزشک با استفاده از یک کاتتر (لوله باریک) وارد عروق کرونری شده و با باد کردن بالون، رگ مسدودشده را باز می‌کند. در بیشتر موارد، یک استنت (لوله فلزی مشبک) در محل انسداد قرار داده می‌شود تا از انسداد مجدد رگ جلوگیری شود.
📌 زمان طلایی: پزشکان از معیاری به نام "door-to-balloon time" استفاده می‌کنند که نشان‌دهنده مدت‌زمان پذیرش بیمار تا باز کردن رگ مسدود شده است. کاهش این زمان، شانس بهبودی بهتر را افزایش می‌دهد.
🔹 جراحی بای‌پس عروق کرونری (CABG)
در مواردی که گرفتگی‌های شدید در عروق کرونری وجود داشته باشد، پزشک ممکن است جراحی قلب باز را توصیه کند.
📌 در این روش، یک رگ خونی از قفسه سینه، بازو یا پا برداشته شده و به قلب پیوند زده می‌شود تا مسیر جدیدی برای خونرسانی ایجاد شود.

عوارض و اثرات جانبی درمان سکته قلبی

📌 بسته به نوع درمان، برخی از عوارض ممکن است شامل موارد زیر باشند:

چه مدت پس از درمان احساس بهتری خواهم داشت؟

علائم سکته قلبی معمولاً بلافاصله پس از درمان کاهش می‌یابد، اما ممکن است ضعف و خستگی تا چند روز باقی بماند. پزشک به شما توصیه‌هایی درباره استراحت، مصرف داروها و روند بهبودی ارائه خواهد داد.
مدت زمان بستری شدن در بیمارستان بر اساس نوع درمان متفاوت است:

آیا می‌توان از سکته قلبی پیشگیری کرد؟

بله! اگرچه برخی عوامل مانند سابقه خانوادگی غیرقابل تغییر هستند، اما رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند خطر سکته قلبی را کاهش دهد یا آن را به تأخیر بیندازد.

راه‌های کاهش خطر سکته قلبی

چکاپ‌های منظم پزشکی
سالانه یک بار به پزشک مراجعه کنید تا فشار خون، قند خون و کلسترول بررسی شود.
ترک سیگار و مواد دخانی
سیگار، قلیان، تنباکوهای بدون دود و ویپینگ (Vaping) همگی خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهند.
ورزش منظم
حداقل ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط، ۵ روز در هفته انجام دهید.
تغذیه سالم
رژیم‌هایی مانند مدیترانه‌ای یا DASH که سرشار از میوه، سبزیجات و چربی‌های سالم هستند را دنبال کنید.
حفظ وزن سالم
وزن مناسب خود را با کمک پزشک مشخص کنید و در صورت نیاز برای کاهش وزن برنامه داشته باشید.
مدیریت بیماری‌های زمینه‌ای
دیابت، کلسترول بالا و فشار خون بالا را تحت کنترل داشته باشید.
کاهش استرس
یوگا، مدیتیشن و تنفس عمیق می‌توانند استرس را کاهش دهند.
مصرف منظم داروها
داروهای تجویزشده را به موقع و طبق دستور پزشک مصرف کنید.
حضور در همه ویزیت‌های پزشکی
معاینات منظم می‌توانند مشکلات قلبی را زودتر تشخیص داده و درمان کنند.
توانبخشی قلبی (Cardiac Rehabilitation)
اگر قبلاً سکته قلبی داشته‌اید، پزشک ممکن است برنامه بازتوانی قلبی را توصیه کند که شامل مشاوره، ورزش و آموزش سبک زندگی سالم است تا از سکته قلبی دوم جلوگیری شود.

پس از سکته قلبی چه انتظاری داشته باشم؟

✅ درمان سکته قلبی پس از ترخیص از بیمارستان متوقف نمی‌شود.
✅ خطر حمله قلبی دوم بالاست، بنابراین باید:
🔹 داروهای تجویز شده را به‌طور منظم مصرف کنید.
🔹 سبک زندگی سالم را رعایت کنید.

بعد از درمان سکته قلبی، چه زمانی می‌توانم فعالیت‌های روزمره‌ام را از سر بگیرم؟

مدت زمان بهبودی بسته به عوامل مختلفی متفاوت است:
🔹 شدت سکته قلبی
🔹 زمان آغاز درمان
🔹 نوع درمان
🔹 شرایط سلامتی پیش از حمله قلبی
 پزشک شما بهترین راهنمایی را درباره روند بهبودی ارائه می‌دهد.
در حالت کلی، افراد می‌توانند بین ۲ هفته تا ۳ ماه پس از سکته، فعالیت‌های روزمره خود را از سر بگیرند. توانبخشی قلبی (Cardiac Rehab) کمک می‌کند تا فعالیت بدنی را به‌تدریج و ایمن افزایش دهید.
کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما می باشند.

چشم‌انداز پس از سکته قلبی

🔹 امروزه بسیاری از افراد از سکته قلبی جان سالم به در می‌برند، اما برخی گروه‌ها در معرض خطر بیشتری قرار دارند:

تفاوت بین زنان و مردان

🔹 زنان قبل از یائسگی (زیر ۴۵ سال) به دلیل اثر محافظتی استروژن نسبت به مردان هم‌سن، چشم‌انداز بهتری دارند.
🔹 پس از یائسگی، خطر مرگ‌ومیر زنان بیشتر از مردان می‌شود:
✔ زنان ۴۵ تا ۶۵ ساله: احتمال مرگ طی یک سال پس از سکته قلبی بیشتر از مردان هم‌سن است.
✔ زنان بالای ۶۵ سال: احتمال مرگ در چند هفته اول پس از سکته قلبی بیشتر از مردان است.

چگونه پس از سکته قلبی از خودم مراقبت کنم؟

•    مصرف داروهای طولانی‌مدت برای پیشگیری از سکته دوم
✅ بتا بلوکرها (Beta-blockers) – کاهش فشار و استرس قلبی
✅ مهارکننده‌های ACE – کمک به بهبود عملکرد قلب
✅ آسپرین و داروهای ضدانعقاد خون – جلوگیری از لخته شدن خون
✅ استاتین‌ها (Statins) – کاهش کلسترول و تثبیت پلاک‌های چربی
•    توصیه‌های کلی:
🔹 فعالیت بدنی منظم
🔹 رژیم غذایی سالم و کم‌چرب
🔹 کنترل فشار خون و قند خون
🔹 مدیریت استرس و خواب کافی

چه زمانی باید به پزشک خود مراجعه کنم؟

پس از سکته قلبی، باید مراقبت‌های دوره‌ای و پیگیری‌های پزشکی بیشتری داشته باشید تا از وقوع سکته‌های بعدی پیشگیری کنید. این پیگیری‌ها شامل موارد زیر می‌شود:
    اسکن‌های قلبی
🔹 مانند روش‌هایی که برای تشخیص سکته قلبی استفاده می‌شوند، این اسکن‌ها می‌توانند آسیب‌های دائمی قلب و مشکلات گردش خون را شناسایی کنند و خطر وقوع حملات قلبی آینده را ارزیابی کنند.
    آزمایش استرس
🔹 این آزمایشات و اسکن‌ها وقتی انجام می‌شوند که شما در حال فعالیت بدنی هستید. این آزمایش‌ها می‌توانند مشکلاتی را نشان دهند که تنها در زمان افزایش فشار به قلب نمایان می‌شوند.
    توانبخشی قلبی
🔹 این برنامه‌ها به شما کمک می‌کنند تا سلامت کلی و سبک زندگی خود را بهبود دهید، که این امر می‌تواند از وقوع سکته قلبی مجدد جلوگیری کند.

چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کنم؟

اگر علائم سکته قلبی را احساس کردید، فوراً با شماره اورژانس تماس بگیرید. در این مدت، از پزشک بپرسید که آیا باید آسپرین یا داروهای دیگر مصرف کنید یا خیر.
دقایق بسیار مهم هستند، بنابراین هیچ‌وقت برای تماس با اورژانس منتظر نمانید.

سؤالاتی که باید از پزشک خود بپرسید:

اگر هرگونه علائم سکته قلبی دارید، بهتر است با اورژانس تماس بگیرید به دلایل مختلف:

1.    آزمایش‌ها و درمان‌های اولیه
🔹 پاسخ‌دهندگان اولیه می‌توانند برخی از آزمایش‌ها و درمان‌های ابتدایی سکته قلبی را در حین انتقال به بیمارستان انجام دهند. این می‌تواند فرآیند تشخیص و درمان را سریع‌تر کند.
2.    دسترسی سریع‌تر به مراقبت
🔹 اگر از طریق آمبولانس به بیمارستان منتقل شوید، معمولاً دسترسی فوری‌تری به مراقبت‌های پزشکی خواهید داشت. در زمان سکته قلبی، هر ثانیه اهمیت دارد.
3.    خطر توقف قلب یا ضربان قلب نامنظم
🔹 سکته قلبی می‌تواند باعث ضربان قلب نامنظم یا حتی توقف کامل قلب شود که ممکن است منجر به از دست دادن هوشیاری شود. اگر در آمبولانس باشید، پاسخ‌دهندگان اولیه می‌توانند بلافاصله واکنش نشان دهند تا وضعیت شما را تثبیت کنند. همچنین، نگرانی از از دست دادن هوشیاری پشت فرمان و ایجاد تصادف که می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد، وجود نخواهد داشت.

یادداشتی از تیم پزشکی گرین_پایش_سلامت

رگ خونی مسدود شده نیاز به مراقبت فوری دارد تا از آسیب دائمی به قلب جلوگیری شود. ممکن است فکر کنید که اگر علائم شما شدید نیست، سکته قلبی ندارید. اما علائم می‌توانند خفیف باشند و بهتر است که پزشک آنها را بررسی کند. تماس با  اورژانس، به جای رانندگی خود یا گرفتن کمک از دیگران، می‌تواند بسیار نجات‌بخش‌تر از آنچه که فکر می‌کنید باشد. زمانی که ذخیره می‌شود، عضله قلب ذخیره می‌شود و این به معنای شانس بهتر برای نتیجه خوب برای شما است.
کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما می باشند.

مطالعه مطالب زیر پیشنهاد می شود:

بیماری عروق کرونری قلب چیست؟ علائم و درمان

آریتمی قلبی چیست؟ علائم، علت‌ها، درمان و پیشگیری

انواع بیماری های قلبی عروقی و روش های کنترل آن